Menu

Glutenvrije recepten site met blog
Glutenvrije Recepten

Veelgestelde vragen over een glutenvrij dieet, coeliakie en glutenvrije producten

Coeliakie (ofwel een intolerantie tegen gluten) houdt in dat je darmen geen produkten verdragen die tarwe-eiwitten bevatten (tarwe, rogge, haver, gerst, spelt en kamut).

Een glutenvrij dieet moet derhalve geheel vrij zijn van tarwe. In Nederland hebben ongeveer 1 op de 100 mensen last van coeliakie. Sommige coeliakiepatienten mogen ook geen melkprodukten en volgen daarbij een lactosevrij-dieet.

Hoewel soms wel zo genoemd - glutenallergie - is het geen allergie.

Als je coeliakie hebt en glutenvrij moet eten moet je oppassen voor het gevaar van kruisbesmetting.

Van kruisbesmetting is sprake als er meel met gluten komt op een glutenvrij product.
Dit kan thuis voorkomen, maar ook in bijvoorbeeld een restaurant of een bakkerij waar veel met meel gewerkt wordt dat gluten bevat.

Overigens kan kruisbesmetting ook ontstaan met vlees / kip als je rauwe kip op een plank snijdt en daarna deze gaat gebruiken voor het snijden van groente.

Koenjit is bekend onder verschillende namen, zoals kurkuma of geelwortel. Koenjit of Kurkuma is glutenvrij en kun je dus goed gebruiken in de glutenvrije keuken voor het bereiden van een glutenvrij recept.

Zowel verse gist (bakkersgist) als droge gist is glutenvrij. Verse gist kun je kopen bij de bakker. In een bakkerij wordt uiteraard normaal meel met gluten gebruikt.
Let er dus wel op dat er geen sprake is van kruisbesmetting.
Droge gist is verkrijgbaar in de supermarkt in pakjes van 7 gram, dit komt overeen met ongeveer 20 gram verse gist.

Gist wordt gebruikt om (bijvoorbeeld) brooddeeg te laten rijzen. Bij normaal meel nestelt het koolzuurgas zich tegen de gluten en duwt het op die manier omhoog.
Gist verandert ook de smaak van brood, het wordt luchtiger en hiermee krijg je een betere smaak, geur en beet van het brood.

Glutenvrij brood laten rijzen voor het beste resultaat

Een zelfgebakken glutenvrij brood met glutenvrij meel rijst met gist uiteraard ook.

Het beste resultaat krijg ik door het brooddeeg in een geopende oven ongeveer 1 uur te laten rijzen op een stand van 50 graden.
Over het brooddeeg leg ik een vochtige theedoek om uitdrogen te voorkomen.
Langzaam gerezen deeg smaakt beter.

Gebruik van bakpoeder in plaats van gist

Voor stevige deegsoorten zoals brood maak je gebruik van gist. Bij slappere deegsoorten zoals beslag en cake, maak je gebruik van bakpoeder. De slappere deegsoorten zijn namelijk niet bestand tegen de gistgasvorming.

Verschil tussen droge gist en verse gist (bakkenist)

Verse gist combineert moeilijk met zout en vet, wel van suiker. Boter, olie en zout kun je bij verse gist later aan het deeg toevoegen.
Met droge gist heb je dit probleem niet. Droge gist wordt actief na het toevoegen van warm water.

In het eindresultaat is er geen verschil tussen het gebruik van droge gist en verse gist (bakkersgist).

Gerelateerd(e) recept(en): 

Wijnsteenpoeder is een natuurlijk rijsmiddel en is glutenvrij. Het maakt het deeg luchtiger en geeft het meer volume.

Ja, knoflook is glutenvrij en kun je goed gebruiken om een glutenvrije maaltijd te bereiden.

Knoflook is een plant uit de lookfamilie.

Knoflook kun je vers (fijn gesneden of geperst) als in poedervorm (gedroogd en gemalen) gebruiken. Knoflook is een kruid met een doordringende smaak en geur, dat onder andere in Frankrijk, in de mediterrane en Midden-Europese landen bijzonder veel gebruikt wordt.

Is knoflook glutenvrij?
Gerelateerd(e) recept(en): 

In mijn recept staat dat ik xanthaangom moet toevoegen, maar is dat glutenvrij?

Ja, xanthaangom (xantaangom) is glutenvrij.
Het wordt vaak gebruikt als verdikkingsmiddel maar ook in glutenvrije recepten om een wat stroperiger of verdikt resultaat te bereiken.

Gerelateerd(e) recept(en): 

Nee, paneermeel is niet glutenvrij. Het is een afval product van de beschuiten makers. Je gebruikt het veelal voor een krokant korstje die je krijgt in de oven of frituur.

Glutenvrij paneermeel maken

Je kunt makkelijk zelf paneermeel maken door glutenvrij brood goed te drogen (oven of broodrooster) en te verkruimelen.
Je kunt natuurlijk ook glutenvrij beschuit of crackers kan.

Het resultaat is wel wat anders dan kant en klare glutenvrije paneermeel.

Gerelateerd(e) recept(en): 

Ja, zilvervliesrijst (volkorenrijst) is glutenvrij. Je kunt het dus goed toepassen in een glutenvrij dieet. Ook de "normale" witte rijst bevat geen gluten. Zilvervliesrijst heeft een hogere voedingswaarde dan witte rijst.

Zilvervliesrijst heeft een milde, nootachtige smaak en is taaier, voedzamer en gezonder dan witte rijst.

Is zilvervliesrijst of witte rijst glutenvrij?

Vlees is van zichzelf glutenvrij. Je kunt bijvoorbeeld gerust een onbewerkt hamlapje of rundvlees of iets dergelijks kopen.

Bewerkte vleesproducten - kant en klare - zoals gehaktballen, slavinken en hamburgers bevatten meestal wel gluten, vaak in de vorm van paneermeel.

Kijk dan dus goed op het etiket om je ervan te overtuigen of het glutenvrij is of vraag het aan de slager.

Ja, aardappelmeel of aardappelzetmeel is glutenvrij. Het is zetmeel dat wordt gewonnen uit aardappel en het bevat geen gluten. Het wordt voornamelijk gebruikt om sauzen en soepen te binden.

Ja, gelatineblaadjes (ook wel bladgelatine of gewoon gelatine) zijn glutenvrij en het wordt gebruikt als bindmiddel.
Het wordt gemaakt uit de beenderen van dieren, meestal varken. Het wordt daardoor meestal niet gebruikt door vegetariërs of veganisten.

Ja, johannesbroodpitmeel is een poeder (wit / geelwit) en het heeft bijna geen geur.

Johannesbroodpitmeel ontstaat door het vermalen van de zaden van johannesbroodboom. Het komt vaak gebruikt als verdikkingsmiddel.
Ook bij het indikken van babyvoeding wordt het wel gebruikt om spugen te voorkomen bij zuigelingen.

Nee, brinta is niet glutenvrij. Brinta bevat (volkoren) tarwevlokken / tarwemeel.

Ja, tamarinde is glutenvrij. Het is een veelgebruikt ingrediënt in de Aziatische en Afrikaanse keuken.
Het wordt ook wel tamarinde, tamarind, asem, assem, asam, Indische dadel, kakapoesie genoemd.

Tamarinde kan worden gebruikt in marinades voor vlees, kip en vis.

Gerelateerd(e) recept(en): 

Ja, rijstmeel is glutenvrij. Het wordt in de glutenvrij keuken vaak gebruikt in combinatie met ander meel.

Ja, quinoa is glutenvrij. Quinoa komt van nature voor in Zuid-Amerika. Het behoort niet tot een graansoort maar wordt soms wel op deze manier bereid. Het past goed in een glutenvrij en/of vegetarisch dieet. We hebben nog geen recepten met quinoa, dus heb je een lekker recept met quinoa laat het ons weten.

Nee, de custardpoeder die je in de supermarkt koopt is niet glutenvrij.
De meeste nu bekende kunnen sporen van tarwe bevatten. Het hoofdbestanddeel van custardpoeder is maiszetmeel.
Hoewel er geen tarwe gebruikt wordt in custardpoeder, gebruiken de meelproducenten dezelfde productielijnen waar ook bv. tarwe mee verwerkt wordt.
Hierdoor kunnen ze niet garanderen dat er geen gluten in zitten.

Custard kun je makkelijk zelf maken met ei en melk. Door het te verwarmen tot 80 graden wordt het dik. Meestal eet je het als toetje met een beetje suiker.

Het recept om custardvla te maken voegen we binnenkort toe.

In de supermarkt koop je custardpoeder, dit is op basis van maiszetmeel. Met het toevoegen van melk maak je er bijvoorbeeld custardvla van.

Ja, koekkruiden (ook wel speculaaskruiden) zijn glutenvrij. In het mengsel zit kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, gemberpoeder, kardemom en witte peper.
Je gebruikt koekkruiden meestal als je zelf speculaas, glutenvrije pepernoten maakt maar je kunt het ook toevoegen aan een stoofschotel of ovenschotel met zoete aardappel of stooflappen

Boekweit is glutenvrij. De vruchtjes van de plant boekweit lijken op graankorrels en worden ook op die manier verwerkt in voedingsmiddelen. Omdat boekweit geen graan is, levert het niet dezelfde gezondheidsvoordelen als graanproducten.

Je kunt boekweit bijvoorbeeld gebruiken in glutenvrije boterkoek, pannenkoeken, brood en muffins.

Nee, niet altijd! Let bij gebruik van ketjap of sojasaus goed op. Er is aantal glutenvrije ketjap in de supermarkt te koop maar een aantal bevatten (grof gemalen) tarwe.

Er zijn diverse soorten ketjap:

Ketjap manis: zoete sojasaus (meest gebruikte soort sojasaus)
Ketjap sedang: is wat minder zoetere sojasaus
Ketjap asin: een zoute sojasaus
Ketjap kendal: donker en stroperige sojasaus; wat smaak betreft vergelijkbaar met ketjap manis
Ketjap medja: donker en stroperige sojasaus; zoet en zout. Zit qua smaak tussen manis en asin in

Verschil tussen Indonesische ketjap en Chinese en Japanse sojasaus

Indonesische ketjap is donkerbruin van kleur en stroperig. De Chinese en Japanse sojasauzen zijn wat dunner en meestal niet zoet.

Ja, de meeste soorten maismeel zijn glutenvrij, maismeel wordt verkregen door het vermalen van de gehele maïskorrel.

Let op de verpakking: het is echter mogelijk dat er een waarschuwing op de verpakking staat dat het meel wordt gemaakt in een omgeving waar ook gluten verwerkt worden.
Dit wil nog niet zeggen dat er gluten in het maismeel zitten, maar dat de kans bestaat dat er gluten in zitten (door kruisbestuiving / kruisbesmetting).

Maizena is iets anders dan maismeel en wordt verkregen door het zetmeel uit de korrel.

Nee, couscous is niet glutenvrij. Couscous wordt veel gebruikt in de Noord-Afrikaanse keuken en is gemaakt van durumtarwe. Er zijn is in sommige supermarkten wel glutenvrije couscous te verkrijgen. Omdat de verkrijgbaarheid verschilt per supermarktketen en -winkel is het lastig aan te geven welke supermarkten.

Nee, gerechten met durum (durumtarwe of harde tarwe) zijn niet glutenvrij en bevatten tarwe. Voorzover bekend is er geen vervanger voor durum op de markt.

Nee, bloem (ook wel tarwebloem of patentbloem = fijner gemalen dan tarwebloem) bevat gluten. Je zult dus een glutenvrij alternatief moeten gebruiken. In de meeste recepten op de website wordt gesproken over glutenvrij meel. Er zijn inmiddels veel soorten op de glutenvrije markt te krijgen. Resultaten zijn wisselend doordat de gluten in normaal meel ervoor zorgen voor een mooie samenhang bij bijvoorbeeld het kneden.

Nee, zelfrijzend bakmeel (is bloem gemengd met bakpoeder) bevat gluten. Je zult dus een glutenvrij alternatief moeten gebruiken.

In de meeste recepten op deze website (en andere websites) wordt gesproken over glutenvrij meel.

In "normaal" meel met gluten zorgen de gluten voor een mooie samenhang bij bijvoorbeeld het kneden, dit zorgt ervoor dat het gebruik van glutenvrije meelproducten soms lastig kan zijn, vooral in het begin.

Er zijn inmiddels veel soorten meel op de glutenvrije markt en webshops te krijgen. Resultaten zijn vaak wisselend per merk en soort meel. Op de site wordt vaak geen merk genoemd omdat per gebruiker het resultaat kan verschillen. Test zelf waar je de beste resultaten mee bereikt.

Ja, de ons bekende baking soda's uit de supermarkt zijn glutenvrij.

Baking soda wordt wel als rijsmiddel gebruikt. Samen met een ingrediënt als wijnsteenpoeder, citroensap of karnemelk is baksoda / bakingsoda een rijsmiddel ter vervanging van gist of bakpoeder.

Gerelateerd(e) recept(en): 
Gerelateerde vragen: 

Nee, paneermeel uit de fabriek is meestal gemaakt van beschuit of broodkruimels en bevat gluten. De supermarkt heeft tegenwoordig vaak glutenvrije paneermeel in het assortiment. De prijs is ongeveer 10 x zo hoog als normale paneermeel met gluten. Als alternatief kun je eventueel 1 of 2 glutenvrije broodjes in de broodrooster toasten en vervolgens verkruimelen.

Nee. Op dit moment is er geen genezing mogelijk.
Er wordt wel onderzoek gedaan - ook in Nederland - naar oplossingen om er voor te zorgen dat de gluten geen ontstekingen in de darmen meer veroorzaken.

Zo hebben onderzoekers van Maastricht aangetoond dat een enzym van de schimmel Aspergillus niger in staat is het overgrote deel van het gluten veilig te verteren. Helaas nog niet om te genezen maar mogelijk in de toekomst te helpen de overlast van gluten die je per ongeluk binnenkrijgt te beperken, bijvoorbeeld als je op vakantie bent.

Overigens kunnen wetenschappers (nog) geen bewijs vinden voor het bestaan van glutengevoeligheid. Er is een mogelijkheid dat de klachten door andere ingrediënten in het graan worden veroorzaakt en niet door gluten.

Amandelmeel is glutenvrij. Ook de variant met zelfrijzend bakmeel is vaak glutenvrij. Er zijn echter ook varianten op markt met toevoegingen van andere meelproducten en dan kan het zijn dat het niet glutenvrij is. Je kunt amandelmeel kant en klaar in de winkel kopen, maar ook makkelijk zelf maken door de gewenste hoeveelheid amandelen in een keukenmachine fijn te malen.

Ja, pesto (=gestampt) bevat basilicum, olijfolie, pijnboompitten en Parmezaanse kaas. Er zijn ons geen kant en klare pestos bekend uit de supermarkt die gluten bevatten.

Gerelateerd(e) recept(en): 

Bakpoeder is van zichzelf glutenvrij. Het wordt mogelijk wel in een omgeving gefabriceerd (zoals Dr. Oetker Backin) waar ook gluten verwerkt worden.
Let dus op het glutenvrij symbool om er zeker van te zijn dat je een glutenvrije bakpoeder gebruikt.

Nee, in aardappel zit geen gluten. Je kunt dit prima gebruiken in een glutenvrij dieet. Aardappel is een belangrijke bron van koolhydraten. Aardappel bevat ook vitamine B6 en vezels.

Foto van aardappels

Monchou is glutenvrije roomkaas soort en past dus bij een glutenvrij dieet. Echter, de meeste merken bevatten wel lactose.

Ja, maïzena (officieel maiszetmeel) is in principe glutenvrij (kijk voor de zekerheid op de verpakking) en kunt u daarom goed gebruiken in gerechten als u een glutenvrij dieet volgt. Het kan worden gebruikt als bindmiddel als uw gerecht te waterig is.

Chocolade - zowel witte, melk en puur - kan gluten bevatten. Let dus goed op het etiket of er het glutenvrije symbool op staat.

Soms worden chocoladerepen geproduceerd in een fabriek waar ook producten met gluten (en/of noten) worden verwerkt.
Hoewel het dan goed mogelijk is dat de chocoladereep dan geen gluten bevat, is dat niet zeker (hierdoor kan kruisbesmetting ontstaan).

Gerelateerde vragen: 

Havermout en haver is van zichzelf glutenvrij, maar het wordt meestal verwerkt in een omgeving waar granen / tarwe verwerkt worden en kan dus door kruisbesmetting gluten bevatten.

Ja, kwark bevat geen gluten en kunt u rustig toevoegen aan een glutenvrij recept. Echter het bevat wel lactose en volgt u naast een glutenvrij dieet een lactose vrij dieet dan dient u te kiezen voor een lactose-vrije kwark.

Ja, in mascarpone zitten geen gluten en kunt u rustig toevoegen aan een glutenvrij recept. Echter, het bevat wel lactose en volgt u naast een glutenvrij dieet een lactose vrij dieet dan dient u te kiezen voor een lactose-vrije mascarpone.